Handreiking Participatie van de achterban

Goede medezeggenschap is de verantwoordelijkheid van allen die bij de school zijn betrokken: personeel, ouders, leerlingen en schoolleiding. Medezeggenschap vraagt van al deze partijen een serieuze inzet en samenwerking op basis van gelijkwaardigheid. Een voorwaarde om dit te bereiken is goed contact tussen de MR en zijn achterban.

De achterban van de MR bestaat uit alle ouders, personeelsleden en in het voortgezet onderwijs de leerlingen van een school. MR-leden worden door hun achterban gekozen en van hen mag worden verwacht dat zij opkomen voor de belangen van hun achterban. Tegelijkertijd moeten zij oog hebben voor het algemeen belang van de school. MR-leden hebben na hun verkiezing een eigen verantwoordelijkheid bij hun uiteindelijke standpuntbepaling. Ze functioneren ‘zonder last of ruggenspraak’, zoals dat heet: ze zijn niet verplicht elke mening van hun kiezers over te nemen. Het is echter ook vreemd als de MR zich van die kiezers helemaal niets aan trekt; het is niet de bedoeling dat de MR als een eiland in de school functioneert.

Er is alle reden voor de MR om te ‘investeren’ in de relatie met zijn achterban. Niet alleen vanwege de inhoudelijke bijdrage die de achterban voor bepaalde onderwerpen kan leveren, maar ook voor het verkrijgen van een breder draagvlak voor voorgenomen besluiten. Een MR die geïsoleerd optreedt, kan weinig invloed uitoefenen. Een MR die goed contact heeft met zijn achterban en zich gesteund weet, heeft een sterke onderhandelingspositie. Uiteindelijk komt een breed draagvlak onder de achterban van de MR ook de schoolleider ten goede; hij/zij weet zich op deze wijze namelijk breed gesteund bij het nemen van de juiste beslissing.

Communicatie tussen MR en achterban is een vorm van tweerichtingsverkeer: informatie brengen en informatie halen. De MR moet de werking van medezeggenschap uitleggen en aangeven wat ermee kan worden bereikt. De achterban moet gelegenheid krijgen om de MR te informeren over zaken die zij van belang vindt. MR-leden kunnen de belangen van hun achterban pas goed behartigen als zij weten wat er op school speelt en hoe hun achterban daarover denkt. Raadpleging van de achterban met een open houding is logisch en noodzakelijk voor iedere MR die zijn werk serieus neemt.

Voor raadpleging en participatie is inspanning van de MR nodig. De personeelsgeleding heeft het daarbij relatief gemakkelijk. De teamvergadering in het basisonderwijs of de sectie-, afdelings- en locatievergaderingen in het voortgezet onderwijs zijn geschikte momenten. De oudergeleding van de MR zal er meer voor moeten doen: het gaat om een grote groep, die in het voortgezet onderwijs nauwelijks de schoolgebouwen binnen komt. Er bestaat geen ‘oudervergadering’ waar ze elkaar regelmatig spreken. Leerlingen in de MR zien hun medeleerlingen vrijwel dagelijks, wat overleg makkelijk kan maken, maar er is niet zoiets als een ‘leerlingvergadering’.

Deze handreiking beschrijft mogelijkheden om het contact met de achterban vorm te geven of te verbeteren. Daarnaast besteden we aandacht aan de vraag hoe de achterban actief mee kan denken over een voorgenomen beleidsvoorstel waar de MR inhoudelijk op moet reageren.

Handreiking Downloaden

Bijlagen