Thema: Relatie MR–schoolbestuur

1. Medezeggenschap volgt zeggenschap

Het schoolbestuur bestuurt en draagt de wettelijke verantwoordelijkheid voor zijn besluiten. De medezeggenschapsraad (MR) denkt mee, controleert en corrigeert waar nodig. Beide partijen respecteren elkaars positie en geven elkaar de ruimte om die in te vullen.

Achtergrond:
Medezeggenschap kan het schoolbestuur behoeden voor overhaaste of onvoldoende doordachte beslissingen waarbij de belangen van het onderwijs, de ouders, de leerlingen en/of het personeel worden geschaad. Voor goed functionerende medezeggenschap moeten MR en schoolleiding elkaars functie en positie respecteren zonder steeds naar het schoolbestuur of de Raad van Toezicht te stappen om hun gelijk te halen. Het overleg is geen rondje shoppen waarbij de overlegpartners het stelselmatig hogerop zoeken als een wens geen gehoor vindt. In volwassen medezeggenschapsrelaties kan een overleg eindigen zonder overeenstemming, waarbij één van de partijen zich neerlegt bij een ‘ongunstige’ uitkomst.

Het schoolbestuur is verantwoordelijk voor alle besluiten die worden genomen nadat de MR een advies- of instemmingsreactie heeft gegeven. Instemming of een positief advies van de MR ondersteunen het besluit, maar de MR neemt zelf geen besluiten en draagt op dat onderdeel geen formele verantwoordelijkheid. Het gaat in het onderwijs altijd om besluiten van/namens het schoolbestuur.

Veel medezeggenschapscursussen en vakliteratuur staan vaak uitgebreid stil bij advies- en instemmingsbevoegdheden van de MR. Deze bijzondere bevoegdheden treden in werking als het schoolbestuur de MR officieel om zijn mening moet vragen, zoals te vinden in het MR-reglement en in de artikelen 10 t/m 14 van de WMS. Houd er rekening mee dat advies en instemming alleen aan de orde zijn als er een voorgenomen besluit op de agenda staat. De algemene bevoegdheden om te vergaderen en initiatieven te nemen, beschreven in artikel 6 van de WMS, geven de MR veel meer ruimte om over van alles en nog wat mee te denken.

2. We zijn elkaars relevante overlegpartners

De MR bespreekt onderwerpen met de relevante vertegenwoordiger van het schoolbestuur. De overlegpartner heeft voldoende mandaat om informatie te verstrekken, adviezen te beoordelen, alternatieven af te wegen, en besluiten te nemen. De hoogste relevante gezagsdrager is aanspreekbaar voor de MR als het gaat om ontwikkelingen op de lange termijn en strategische beslissingen.

Achtergrond:
De MR zit aan de overlegtafel met een afgevaardigde van het schoolbestuur die verantwoordelijk is voor het onderwerp op de agenda. Het kan gaan om een lid van een College van Bestuur, maar ook om een locatiedirecteur met relevante bevoegdheden. Het zou afbreuk doen aan de relaties op locatie als zo’n directeur voor de overlegvergadering plaats moet maken voor een bestuurder met een hogere rang die minder goed op de hoogte is.

In andere situaties kan het juist wel goed zijn als de hoogste gezagsdrager de MR van een locatie ontmoet. Als een College van Bestuur een uitnodiging van een MR ontvangt, is het aan te raden deze altijd welwillend in overweging te nemen. Het modelreglement geeft diverse situaties aan waarin het CvB zo’n gesprek zonder meer moet aangaan. Indien er in andere omstandigheden toch een afwijzing volgt, leg die dan uit aan de betreffende MR inclusief de suggestie voor een overlegpartner waar de raad wel terecht kan.

Bestuurders moeten een betrokken relatie onderhouden met de medezeggenschapsorganen in hun instelling. Dat gaat verder dan het lezen van de managementinformatie waarin een collega de MR-besprekingen samenvat. Om de eigen verantwoordelijkheid volledig te kunnen dragen dient een bestuurder steeds af te wegen wanneer het moment is aangebroken om zelf aan te schuiven bij het overleg. In de praktijk loopt dat niet altijd goed, waarna bestuurders in het openbaar verklaren dat ze niet op de hoogte waren van misstanden omdat ze zich volledig hadden verlaten op hun ondergeschikten, hun directeuren en midden managers.

Om op te kunnen treden als relevante overlegpartner houdt het (College van) Bestuur zo min mogelijk afstand tot het primaire proces.