Thema: Afhandeling van geschillen

18. We proberen er samen uit te komen

Als de MR en de overlegpartner het niet eens blijven over een bepaalde kwestie, stellen we vast dat overeenstemming uitblijft. Wanneer een van de twee zich niet bij die uitkomst kan neerleggen, kunnen we externe ondersteuning inroepen om er met deze bemiddelaar toch samen uit te komen.

Achtergrond:
De mooie titel ‘Een geschil is geen ruzie’ van het onderzoeksrapport uit 2010 naar de afhandeling van geschillen dekt helaas niet altijd de werkelijkheid. De geschillenprocedure is een manier om een knoop door te hakken wanneer MR en schoolbestuur er samen niet uit komen.

De weg naar een geschil begint met een stevige discussie, maar voert nog te vaak langs miscommunicatie naar een positie waarbij partijen de hakken in het zand zetten en vasthouden aan het eigen gelijk. Opkomen voor het eigen inzicht mag niet leiden tot doofheid voor de positie, belangen en verantwoordelijkheden van de andere partij. Medezeggenschap legt op beide overlegpartners de morele plicht om serieus te proberen om eruit te komen. Of het nu gaat om een zakelijk of een emotioneel conflict, het kan helpen om een buitenstaander in te schakelen. Met die bemiddeling valt dikwijls een formele geschillenprocedure te vermijden. Komt de geschillencommissie er toch aan te pas, reken er dan op dat ook die organisatie eerst probeert of er een minnelijke overeenkomst te bereiken valt voordat het tot een zitting en een uitspraak komt.

19. We kunnen een geschil aan

Als de MR of de overlegpartner een beroep doet op de geschillencommissie of de Ondernemingskamer, laten we die procedure de onderlinge verhoudingen niet vertroebelen. 

Achtergrond:
Onderken en accepteer dat de andere partij de belangen rond het onderwerp van dusdanig gewicht acht dat deze procedure wordt gestart. Bedenk steeds dat het niet gaat om een geschil tussen personen, maar tussen het schoolbestuur en de MR. De personen die deze organen vertegenwoordigen handelen vanuit hun opdracht en taakopvatting. Deoverige medezeggenschapsactiviteiten lopen gewoon door. Welke uitslag de procedure ook heeft, de MR en de overlegpartner blijven aan elkaar gebonden. 

Achter een geschil blijkt met enige regelmaat een emotioneel probleem schuil te gaan. De MR voelt zich niet serieus genomen, het schoolbestuur ervaart een gebrek aan begrip voor zijn verantwoordelijkheden. Verwijten klinken over en weer. Zo’n geschil gaat alleen formeel over een inhoudelijke kwestie, maar is feitelijk een uiting van verstoorde onderlinge verhoudingen. In zo’n geval krijgt een juridische uitspraak de status van overwinning of nederlaag en komt een oplossing van het onderliggende probleem niet dichterbij. 

Mediation of het raadplegen van deskundige derden kan helpen: vreemde ogen dwingen om de achterliggende kwesties te benoemen. Toch brengt de gang naar de geschillencommissie ook wel eens een doorbraak, bijvoorbeeld als de uitspraak van de commissie ertoe leidt dat een partij zich gedwongen ziet voortaan beter te luisteren of duidelijker onderbouwing te geven voor zijn mening. 

20. We behandelen een geschil nauwkeurig

In het belang van een goede afhandeling formuleren we het verschil van mening zo duidelijk mogelijk. We oriënteren ons op eerdere uitspraken over vergelijkbare zaken en we informeren onze achterban. We blijven tijdens de procedure openstaan voor alternatieve oplossingen en bemiddeling. 

Achtergrond:
Een procedure bij de geschillencommissie of de rechter verloopt soepeler als beide partijen zich laten bijstaan door een (juridisch) geschoolde deskundige om de standpunten zo helder mogelijk voor het voetlicht te krijgen. 

Definieer samen de kern van het verschil voordat de zaak naar de commissie gaat, maar let wel op de termijnen van ontvankelijkheid. Zelfs in dit stadium kan helderheid en openheid alsnog zicht geven op onderlinge oplossing van het conflict. 

Win advies in bij landelijke organisaties van werknemers, ouders, leerlingen en werkgevers. Zij houden de jurisprudentie bij en weten hoe de commissie in eerdere gevallen heeft geoordeeld. Op de website van de geschillencommissie zijn alle uitspraken na te lezen. 

Een goede verwoording van het geschil richting de commissie komt de kwaliteit van de behandeling en de toepasbaarheid van de uitspraak ten goede. Maak steeds duidelijk op grond van welke belangenafweging de procedure is ingeroepen: een gewichtig belang ligt bijvoorbeeld doorgaans niet bij de MR-leden, maar bij de positie van de achterban. 

De commissie kan voor, tijdens en na de zitting bemiddelen tussen de partijen. Wanneer dat niet gebeurt of geen oplossing brengt, volgt binnen zes werkweken schriftelijk uitspraak. 

Blijf je tijdens de afhandeling van het geschil als partijen wederzijds constructief opstellen. Denk aan de samenwerking in de toekomst. 

21. We zijn er voor onze school 

Er kunnen zich situaties voordoen waarvoor het advies ‘goede medezeggenschap’ geen richtlijnen biedt. In dat geval handelen we naar ons beste kunnen in het belang van de hele schoolbevolking en de kwaliteit van het onderwijs. 

Achtergrond:
Net zoals de Wet medezeggenschap op scholen op sommige punten vatbaar is voor interpretatie en niet alle praktijksituaties dekt, geldt dat ook voor het advies “Goede Medezeggenschap”. Wanneer een MR en een schoolbestuur constateren dat ze zo’n kwestie bij de hand hebben, horen de samenwerkende onderwijsorganisaties daar graag meer over, inclusief de gekozen oplossing. Zo mogelijk kunnen zij helpen bij het vinden van een passende oplossing. De opstellers van dit advies denken dat de deelnemers aan medezeggenschap in het onderwijs prima in staat zijn om in de geest van de wet en het advies alle uitdagingen te overwinnen waar zij de komende jaren voor komen te staan. Voor iedereen binnen de medezeggenschap op scholen is immers duidelijk dat de kwaliteit van het onderwijs en de belangen van de schoolbevolking voorop staan.