Achtergrond

Het doel van medezeggenschap en de juiste vormgeving ervan binnen het funderend onderwijs zijn een aanhoudend onderwerp van discussie, bleek in 2012 bij de evaluatie van de Wet medezeggenschap op scholen (Wms). Hoewel regering en parlement geen aanleiding zagen voor wetswijziging, was duidelijk dat er aanvullende heldere afspraken nodig zijn tussen de in de Wms beschreven medezeggenschapspartners. In het advies Goede medezeggenschap staan deze afspraken met als doel verbetering van de medezeggenschap in de praktijk.

Wetgeving

Nederland kent vele medezeggenschapswetten, met als bekendste de Wet op de ondernemingsraden (WOR) die voor het merendeel van de bedrijven en organisaties in de publieke en private sector de medezeggenschap regelt. Voor het primair en voortgezet onderwijs geldt een aparte wet: de Wet medezeggenschap op scholen (Wms). Medezeggenschap op scholen dient twee belangrijke doelen:

  1. het goed functioneren van de school en
  2. het vormen van een tegenwicht vanwege de vergroting van de autonomie van schoolbesturen. 

Medezeggenschap is dus dienstbaar aan de kwaliteit van het onderwijs en aan de school als leefgemeenschap en hoort bij te dragen aan een gezonde afweging van de belangen van leerlingen, personeel, ouders en de school als organisatie. Bij de evaluatie van de Wms zijn, ondanks de breed gedragen waardering voor de bereikte resultaten, ook enkele veelvoorkomende gebreken geconstateerd:

  • tekortschietende communicatie en informatievoorziening
  • inadequate faciliteitenregeling en rechtsbijstand
  • overlegcultuur die zorgt voor rolverwarring bij de deelnemers
  • te weinig professionaliteit bij veel medezeggenschapsraden.

Heroriëntatie op medezeggenschap was tevens nodig vanwege enkele affaires in onderwijsinstellingen. Steeds weer bleek dat de MR onvoldoende ruimte kreeg of nam voor zijn controlerende taak, met als gevolg een verhoogd risico op misstanden die te laat zichtbaar werden. De samenleving accepteert dit niet langer. Daarom moeten scholen hun interne discussie en informatie-uitwisseling strakker organiseren, waarbij alle betrokkenen professioneler gaan werken op basis van hun verbeterde positie. Het belang van medezeggenschap is te groot om de zaak op zijn beloop te laten.